EN BÜYÜK CESARET HATA YAPABİLME CESARETİDİR

Şenel KARAMAN

Psikolog

 “Problemsiz bir hayat düşünülemez”

“En büyük cesaret hata yapabilme cesaretidir”

Yaşamın her alanında problemlerle karşılaşırız ve çoğu zaman kaçınamayız. Bu nedenle çocuklarımızın problem çözme becerilerini geliştirmemiz gerekir. Eğer çocuğumuz bir problemle karşı karşıya gelmişse zihinsel veya fiziksel yetersizlik söz konusu değil ise soruna kendilerinin bir çözüm bulmalarını beklemeliyiz.

Problem çözen kişilerle, problem çözmekte etkili olmayanlar karşılaştırıldığında bazı farklılıklar görüyoruz; probleme yaklaşım tarzı, çaba ve kullanılan yöntemler konusundaki, tam ve kesinlik konusundaki titizlikleri, ve kullandıkları çözüm prosedürlerin  olduğu bulunmuştur.

Problem çözmek için "tek bir yol değil", "en iyi bir yol" vardır. Problem çözme, hedefe ulaşabilmek için alternatifler arasından en uygununu belirlemektir.

 Problem çözmenin ön koşulu problemi çözülebilir olarak görmektir. Ulaşılmaz olarak gördüğümüz problemi çözemeyiz. Problem çözme akademik bir disiplin değil, bir beceridir. Beceri kazanmanın en iyi yolu problem çözme kuramlarını bilmek ve uygulamaya koyabilme becerisi kazanmaktır.

Problemlerin boyutları ne kadar çok ve karmaşık olursa olsun, problem çözümüne bir yerden başlanmalıdır.

Geleneksel yöntemde, çözüm geçmişte; kişisel yöntemde çözüm kişinin daha önceki deneyimlerinde; uzmanlığa dayalı yöntemde, çözüm uzman önerilerinde aranır. Her üç çözüm yolunun avantajları, dezavantajlar vardır. Bu yöntemlerden her biri tek başına yeterli olmayabileceği gibi daima göz önünde bulundurulmalıdır.

Çağdaş problem çözme süreci olan "bilimsel problem çözme yöntemi"nin dayanağı ise "sorgulama"ya dayanmaktadır.

Bu problem çözme tekniklerinin ortak ve farklı yönleri bulunmaktadır. Bunları ortak yönleri Harbert Simon tarafından geliştirilerek "problem çözmede Harbert Simon Tekniği" adı altında sistemleştirilmiştir. Sistem bir önceki basamağı içeren aşamalardan oluşmuştur. Bu aşamalar:

1- Aşama: Problemlerin tanımlanması.

2- Aşama: Problemlerle ilgili verilerin toplanması.

3- Aşama: Probleme uygun olası çözüm yollarının sıralanması.

4- Aşama: Olası çözümlerin probleme uygulanması.

5- Aşama: Problem için en uygun olası çözümün seçimi.

6- Aşama: Problem-çözüm sürecinin uygulanması.

 Tutumu: Problemin çözülebileceğine inanmak

Her şeyi olduğu gibi değil, olması gerektiği gibi görebilmek; bu hedefe ulaşabilmek için bir master plan kurgulayabilmek.  

1. Bir hata yaptığında, kabul edip, üstlenip ondan ders çıkarmak
2. Nereye doğru gittiğini bilmek, ve attığı her adımın doğru yönde olduğundan emin olmak.  Önce başarılması gereken doğru şeylerin neler olduğunu belirleyip sonra onların nasıl başarılacağını belirlemek.  Kişisel bir misyon cümlesiyle, nereye doğru gitmek, ne olmak nasıl başarmak istediğini ifade etmek

Unutmayın:

• Çözüm doğrudan doğruya davranışla ilgisi olmalıdır.
• Bütün çözüme dönük çalışmalarda terbiyeli ve saygılı davranmak gerekir.
• Önerilen çözüm mantıklı olmalıdır.
• Çözüm denenmez ise ne olacağı önceden bilinmelidir. Söylenmelidir.
• İyi kararlar tecrübeden, tecrübe de kötü karardan gelir.”
• En büyük cesaret hata yapabilme cesaretidir

(Bu yazı Şenel Karaman’ın seminer notlarından çıkarılmıştır)